Keldaniler ve Diyarbakır

Mezopotamya’nın kadim uygarlıklarından biri olan Kaldeilerden, 16. Yüzyılda dünyada ilk defa Diyarbakır’da tesis edilen Keldani Kilisesi’ne uzanan yorgun zamanların bereketli mekanı Diyarbakır’da iz bırakmış dini-sosyal topluluklardan Keldanilere Diyarbakır, 1552’de Yuhanna Sulaka ile başlatılan Nesturilerin (Doğu Süryanileri), Vatikan’a bağlanması sürecinde aralıklarla da olsa 1800’lü yılların ilk çeyreğine kadar Keldani Patrikliğine ev sahipliği yapmıştır. Bu kitabın dikkate değer yönü, Diyarbakır Mar Petyun Keldani Kilisesi’nde, topluluğun geride bıraktıkları (Vaftiz, Cizye, Vakıf, Ölüm defterleri vd.) birçok yazma eserler esas alınarak hazırlanmış olmasıdır. Türkiye’de eşine az rastlanacak düzeyde yerelde üretilmiş, sivil bürokrasiye ait belgelerde Keldanilerin Diyarbakır’daki nüfusları, aile bağları, kiliseleri, vakıf gayrimenkulleri, okulları ve öğrenci kayıtları, kilise vakıflarına ait fetvaları, askerlik bedelleri, mahalleleri ve yüz yıllık ölüm kayıtları…