Elîf Bêya Kurdî

Xelil Xeyalî Motkî

Xelîl Xeyalî ’nin, Kürtçe ile ilgili önemli çalışmalar yaptığı biliniyor. Kürtçe’nin Kurmanci, Zazaki lehçeleriyle, Türkçe, Farsça, Arapça ve Fransızca’yı bilen Xelîl Xeyalî Bey Kürt dilinin bilinen ilk alfabesinin (Elifbaye Kurmanci) yanı sıra Kürtçe’nin Saff û Nahv’ini (Dilbilgisi) ve Kamus’unu (Sözlük) hazırladığı biliniyor. Bunların yanı sıra yayın organlarında çıkan yazıları Kurmancı lehçesinin ilk düzyazı örnekleri arasındadır. O, Türkçe’den Kürtçe’ye çeviri yapan ilk aydınlardan biri olarak da kabul edilir. Xelîl Xeyalî’nin bu çalışmalarının duyurularının yapılmasına rağmen ne yazık ki dönemin Rojî, Kurd, Yekbûn ve Jîn gibi dergilerinde yayınlanmış yazıları dışında bugün elimize ulaşan başlıca eseri “Elifbaye Kurmancı”dir. Bu eser Erzurum Nüshası olarak kayıtlarda bulunmaktadır. Bu Nüshada Sêîdê Kurdî’nin önsözü olmakla birlikte bir diğer Nüsha Beyazıt Kütüphanesi nüshasında Sêîdê Kurdî’nin önsözü yoktur.

Xelîl Xeyalî Kürt Terakki ve Teavün Cemi Devamını Göster